Αξιολόγηση Χρήστη: 5 / 5

Αστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια Ενεργά
 

doc

Εκτός των τριών διαστάσεων που αντιλαμβάνεται η ανθρώπινη φύση,  υπάρχει και μια τέταρτη, που χαρακτηρίζεται από μια  μοναδική ιδιότητα: την υποσυνείδητη ερμηνεία. Μια εσωτερική διεργασία συναισθημάτων, που ο κάθε άνθρωπος προσλαμβάνει και στη συνέχεια εξωτερικεύει, με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο. Πρόκειται για την ανθρώπινη προσέγγιση και δεκτικότητα σε θετικά ή αρνητικά μηνύματα, μέσω οπτικοακουστικών ερεθισμάτων,  μηνύματα που πηγάζουν κατά τη συμμετοχική διαδικασία της θέασης, μέσα από τη δεσπόζουσα των Συλλογικών Τεχνών, τον Κινηματογράφο.

Δεν διαφωνούμε ότι το Ντοκιμαντέρ, είναι Κινηματογράφος, αφού χρησιμοποιεί τα ίδια μέσα, ωστόσο -στη συντριπτική του πλειοψηφία-  η εμφανής απουσία της τυπικής, της γραμμικής μυθοπλαστικής αφήγησης, κατατάσσει το κινηματογραφικό αυτό είδος, κάπου στα όρια της τέταρτης αυτής διάστασης. Της κοινωνιολογικής μελέτης και αποτύπωσης του «Δίπλα Από Εμάς».

Ο μυθοπλαστικός Κινηματογράφος, παρουσιάζει και επεκτείνει, απεικονίζοντας τις ανθρώπινες δράσεις σε όλα τα παράγωγα των υπαρκτών κοινωνιολογικών συστημάτων (περιπέτεια, δράμα, κωμωδία, τρόμο κλπ). Αντίθετα, το Ντοκιμαντέρ,  ερευνά, πληροφορεί, κατανοεί, επανεξετάζει, αποκαλύπτει, προβληματίζει και τελικά αφυπνίζει συνειδήσεις.

Το ντοκιμαντέρ αντανακλά τον υπαρκτό (μα και άλλοτε τον ανύπαρκτο) κόσμο, στην οθόνη, άλλες φορές με αληθοφάνεια και άλλες με αλήθεια. Αλήθεια για τη διαφορετικότητα των στοιχείων της ανθρώπινης φυλής, τις θρησκευτικές και πολιτικές διαμάχες, τη γυμνή αλήθεια για την καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, για τη βία, την κακοποίηση, τη βάναυση συμμετοχή στην καταστροφή του οικοσυστήματος που μας δανείζει ζωή, την αλήθεια για τη φυσική δημιουργία κάθε βιολογικά ζωντανού οργανισμού.

Τελικά ο ενορχηστρωτής/σκηνοθέτης μιας ταινίας ντοκιμαντέρ, είναι καλλιτέχνης, καταγραφέας ή μήπως ακτιβιστής; Είναι δημιουργός ή ερευνητής; Εθνογράφος ή ανθρωπολόγος; Ότι από όλα επιλέξετε, το βέβαιο είναι ότι ο σκηνοθέτης αντιμετωπίζει ένα φιλοσοφικό πρόβλημα. Το πρόβλημα της αντίληψης της αντικειμενικότητας στην προσέγγιση της αλήθειας του «Δίπλα από Εμάς». Επιστημονικά, η αντικειμενικότητα αποδεικνύεται από τα αισθητήρια της συλλογικής εμπειρίας, τα αποτελέσματα των πειραμάτων και τη μελέτη μέσω της στατιστικής επιστήμης. Μια «αόρατη», εσωτερική κάμερα, που πρέπει να οπλίζεται με όλα τα αντικειμενικά κριτήρια της πολυσύνθετης έννοιας της αλήθειας. Της πραγματικότητας, δηλαδή, και της σύνδεσής της με τη σημειολογία του ενστίκτου πάνω στον ορό της αλήθειας. Της αποστράγγισης κάθε στοιχείου υποκειμενικότητας και την παραχώρησής στην αποτύπωση της πραγματικότητας.

Ακόμη και η μικρή κατανόηση των προβλημάτων του «Δίπλα από Εμάς», οδηγεί σταδιακά στη συνειδησιακή αποδοχή της αλήθειας. Ένα εργαλείο, λοιπόν, που αν ο σκηνοθέτης χρησιμοποιήσει ως εγχειρίδιο, οδηγό ενσυνείδητης αποστασιοποίησης από τον κινηματογραφικό διδακτισμό,  μπορεί να βοηθήσει το μέγιστο στην κοινωνική ερμηνεία του νόμου του Νεύτωνα: Δράση / Αντίδραση

Πόσοι από τους δεκάδες χιλιάδες σκηνοθέτες το πετυχαίνουν; Αυτό είναι ένα άλλο ερώτημα, που πρέπει να απαντηθεί από τον κάθε έναν από εμάς, με τη διαφορετικότητα στην αντίληψη, που μας χαρακτηρίζει, ως είδος σκεπτόμενου οργανισμού.

 

Κώστας Κωνσταντινίδης
Κριτικός Κινηματογράφου
Μέλος των
Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου
Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου